دانستنیهایى از قرآن‏


دارالسلام
«سلام قولا من رب رحیم» (سوره یس،آیه‏58)
سلام و درود بر آنان از سوى پروردگار مهربان.
قبل از این آیه شریفه، خداوند نعمتهاى مادى بهشت را براى بهشتیان مى‏شمرد ومى فرماید: «ان أصحاب الجنة الیوم فى شغل فاکهون هم و أزواجهم فى ظلال على الارائک متکئون لهم فیها فاکهة و لهم ما یدعون» همانا أهل بهشت امروز (روز جزا) مشغول نعمتهاى الهى هستند از میوه‏هاى بهشتى لذت مى‏برند و با همسران خود (دور از درد سرهاى دنیوى و مشکلات عالم فانى) در زیر سایه درختان بر روى مبلهاى کاخهاى بهشت برین تکیه زده اند و نه تنها میوه‏هاى رنگارنگ بلکه هرچه بخواهند در دسترس آنان قرار مى‏گیرد و مشغول تنعم و لذت بى پایان هستند.
سپس خداى کریم جمله‏اى را مى‏فرماید که سرآمد همه نعمتها است و بالاترین و ارزشمندترین نعمتى است که در اندیشه انسان بگنجد. مى‏فرماید: «سلام قولا من رب رحیم» سلام و درود برآنان باد آن هم سخن خدا است یعنى از سوى خدا سلام و سلامتى به آنان داده مى‏شود. چه خدائى ؟ آن خداى رحیم و مهربان.
چند نکته زیبا و جالب در این آیه است و تمام آیات قرآن جالب و شنیدنى است: دقت کنید اگر کسى شما را به کاخ یا باغش دعوت کند و تمام وسائل راحتى و آسایش و تنعم در اختیارتان قرار دهد و خدم و حشم دست به سینه جلوى رویتان آماده به خدمت ایستاده و منتظر فرمان باشند ولى خودش اصلا به دیدنتان نیاید و به شما شخصاً اعتنائى نکند.. آیا آن نعمتها و میوه‏ها و باغ سر سبز کافى است که شما را خرسند و شادمان کند ؟ گمان نمى کنم انسان خردمندى تنها به این دعوت مادى بسنده کند بلکه قطعاً آنچه بیشتر آرامش بخش و شاد کننده است همین است که صاحب باغ و کاخ خود به استقبال شما بیاید و شخصاً پذیرائى کند و خوش آمد بگوید.
باور کنید این خوش آمد گوئى و استقبال صاحب خانه از هر خوراک و میوه‏اى گواراتر و خوشحال کننده‏تر است.
حال اگر میزبان، خداى مهربان باشد. آن هم چه روزى و چه جا و مکانى ؟ در آن روز وانفسا که هرکس در گرو اعمال خویش گرفتار است و همه چشم به رحمت پروردگار دوخته اند و منتظر نتیجه آزمایش چند ساله دنیا هستند.. در این حال و هوا فرشتگان بشارت بهشت را به کسى بدهند و جایگاهش را در اختیارش قرار دهند و نه تنها نعمتهاى مادى که از نظر معنوى نیز سخن خداى را به گوششان برسانند که هان! اى بهشتیان! سرانجام خدا شما را مورد رحمت بى پایان خویش قرار داد و بهشت را نصیبتان کرد. و تو اى مؤمن بهشتى آیا در آن روز به همین بسنده مى‏کنى یا منتظر بالاترین نعمت هستى ؟ بالا ترین نعمت همین است که سلام خدا را به تو برسانند و سخن خدا را به تو ابلاغ کنند که درود خداى بر تو، درود و سلام خداى مهربان بر تو باد اى مؤمن! اینجا است که هیچ نعمتى نمى تواند با آنان رقابت کند. اینجا است که تمام الطاف و محبتها و کرامات یک جا و در یک سخن جمع مى‏شود و آن سلام است، سلامى که از سوى خداى سبحان برسد و نثار مؤمنین أهل بهشت گردد. این سلامى است که از مقام والاى رحیمیت سرچشمه مى‏گیرد و انسان را آرامش ابدى مى‏بخشد. و اصلاً آنجا دار السلام است و خداوند خود، مردم را به دار السلام دعوت کرده و فرموده است: «و الله یدعو الى دار السلام» و همانا خداوند مردم را به سوى سرزمین سلامتى دعوت مى‏کند. و نه تنها خود بهشتیان با سلام به یکدیگر، خداى را برآن نعمت جاودانه سپاس مى‏گویند که حتى فرشتگان رحمت نیز از هر درى از درهاى بهشت بر آنان وارد مى‏شوند و به آنان سلام مى‏گویند و درود مى‏فرستند. «والملائکة یدخلون علیهم من کل باب سلام علیکم بما صبرتم فنعم عقبى الدار» و همانا فرشتگان از هر بابى بر آنان وارد مى شوند و مى‏گویند سلام و درود بر شما از سوى خداى مهربان زیرا شما در دنیا صبر کردید و مشکلات دنیوى را به خاطر رضایت خدا تحمل کردید پس اکنون بر شما گوارا باد این خانه جاویدان بهشتى.
باور کنید عزیزان هیچ نعمتى بالاتر و برتر و ارزشمند تر از سلام پروردگار نیست و همین سلام است که دلیل بر رضایت او است و رضایتش نعمتى است که سرآمد تمام نعمتهاى مادى و معنوى است. مى‏فرماید: «و رضوان من الله أکبر» و رضایت الله بالاترین نعمتها است. شاید در اینجا نتوانیم خوب تصور کنیم که رضوان الهى چه نعمت والائى است ولى آنجا که تمام خلایق جمع شده اند و منتظر سرنوشت خود هستند و چشمهاى مردم به سوى نتیجه آزمایش دوخته شده است، آنجا است که رضایت خداوند چنان جلوه اى دارد که براى مؤمن از هر نعمتى بالاتر است. آرى در آن روز هیچ چیز آرام بخش تر و سلامت آفرین تر از سلام رب رحیم نیست، سلامى که براى همیشه انسان را در بر مى‏گیرد و او را از هر گزند و بلائى مصون مى‏دارد و غرق در راحتى و آسایش مى‏کند که خود فرمود: «لا یسمعون فیها لغوا و لا تأثیماً الّا قیلا سلاما سلاما» نه سخن لغوى و نه کلام بى ربطى مى‏شنوند جز سلام و پى در پى سلام، آن هم از سوى پروردگار شان که به آنان لطف مى‏کند و از گناهانشان چشم پوشى مى‏نماید و آنان را غرق در رحمت خود مى‏سازد. خوشا به حال مؤمنانى که چند روز دنیا را با هر سختى و مشکلى گذراندند و خود را آماده سلام الهى نمودند.
نکته دیگرى که در این آیه هست این است که اینجا سلام، مستقیماً و بدون واسطه از سوى خداى مهربان نثار مؤمنان مى‏گردد و این خود بالاترین لطف است. اینجا دیگر سخن ملائکه نیست که سلام را ابلاغ کنند و بشارت سلامتى بدهند بلکه خداوند مستقیما بر آنان سلام مى‏کند و این معناى «قولا» مى‏باشد یعنى سخن خدا است نه با واسطه. و این غیر از آن سلامى است که آیه‏اش را به قول ملائکه نقل کردیم که فرمود: «و الملائکة یدخلون علیهم من کل باب...» و غیر از سلامى است که مى فرماید: «سلام علیکم طبتم فادخلوها خالدین» که اینجا نیز سخن ملائکه است که بشارتشان مى‏دهد به سلامتى ابدى و اما چگونه است سلام بى واسطه خداوند، اینجا دیگر توضیح ما کوته نظران لنگ مى‏ماند زیرا نمى شود تصور کرد که چگونه خداوند بى واسطه سلام خود را نثار مؤمنان مى‏کند. بار الها نظر لطفى به این بندگان گنهکارت کن و آنان را در «دار السلام» خود وارد ساز. آمین رب العالمین.

پاورقی ها: